Ô nhiễm nhựa đã trở thành mối đe dọa toàn cầu. Đầu năm 2022, Hội đồng Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEA 5.2) tại Nairobi, Kenya đã thông qua nghị quyết mang tính lịch sử để xây dựng Hiệp ước Toàn cầu về Nhựa có hiệu lực pháp lý ràng buộc, đồng thời thành lập ủy ban đàm phán liên chính phủ để thảo luận các chi tiết.
Lựa chọn khó khăn giữa bảo vệ môi trường và kinh tế? Con đường xây dựng hiệp ước đầy trở ngại?
Các quốc gia sản xuất nhựa lớn trên thế giới như Hoa Kỳ và Trung Quốc ủng hộ áp dụng phương thức theo Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu: đặt ra các định hướng chung, mỗi quốc gia tự thực hiện các biện pháp phù hợp với điều kiện quốc gia mình, thay vì áp dụng tiêu chuẩn thống nhất trên toàn cầu. Ngược lại, các bên tích cực trong việc giảm nhựa như Liên minh Châu Âu và các quốc gia châu Phi chỉ ra rằng trong quá khứ, do thiếu quy tắc thống nhất, việc giảm nhựa chỉ dựa vào các biện pháp tự nguyện của từng nước nên hiệu quả chưa cao. Hơn nữa, quy mô ô nhiễm nhựa quá lớn, không thể giải quyết chỉ bằng chính sách của một quốc gia riêng lẻ.
Cuộc tranh luận giữa hai phe trên cho thấy dù tất cả các quốc gia đã đạt đồng thuận về bảo vệ môi trường và giảm nhựa, “Hiệp ước” vẫn phải vượt qua nhiều khó khăn trước khi chính thức có hiệu lực. Liên Hợp Quốc với vai trò điều phối các bên, đóng vai trò quan trọng nhất trong việc thúc đẩy tiến trình. Chỉ khi tận dụng tốt sức mạnh quốc tế để thúc đẩy, các dự án giảm nhựa toàn cầu mới có thể tiến triển và đưa nhân loại đi theo hướng đúng đắn.
Con đường không thể tránh khỏi để giảm nhựa! Lợi ích và tác động của Hiệp ước
Mặc dù quá trình đàm phán “Hiệp ước Toàn cầu về Nhựa” gặp nhiều trở ngại, nghị quyết của Hội đồng Môi trường Liên Hợp Quốc thông qua việc xây dựng hiệp ước này đã tạo ra ảnh hưởng sâu rộng trên thế giới. Các tập đoàn thực phẩm lớn như Pepsi và Nestle dần thay thế nhựa dùng một lần bằng vật liệu bao bì có thể tái chế; các nhà đầu tư quốc tế bắt đầu lấy chỉ số hiệu suất ESG của doanh nghiệp làm cơ sở tham khảo quan trọng khi đánh giá công ty; ngành công nghiệp hóa dầu truyền thống cũng chủ động đầu tư nghiên cứu phát triển để tìm hướng chuyển đổi ngành nghề. Tất cả những điều trên cho thấy người dân trên Trái Đất đều quan tâm đến vấn đề ô nhiễm nhựa và có quyết tâm thực hiện các hành động thiết thực để giảm thiểu nhựa!
